TCMB Başkanı Karahan'dan dezenflasyon açıklaması! Tek haneli enflasyon için tarih verdi

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, İklim Ekonomisi-Sürdürülebilirlik Finansmanı Zirvesi’nde enflasyon, dezenflayon, rezervler hakkında konuştu. Başkan Karahan, dezenflasyon patikası için gerekli koşullar oluştuğunu dikkat çekerek 'tek haneli enflasyon' için tarih verdi.

Okan Güleş

Oluşturma: 07.06.2024 14:30

Güncelleme: 07.06.2024 14:41

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, İklim Ekonomisi-Sürdürülebilirlik Finansmanı Zirvesi’nde ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Başkan Karahan, dezenflasyon patikası için gerekli koşullar oluştuğunu dikkat çekerek tek haneli enflasyon için tarih verdi.

TCMB Başkanı Karahan’ın açıklamalarından satır başları şöyle:

2023 yılının ikinci yarısından itibaren büyümenin kompozisyonuna baktığımızda iç talep katkısının kademeli olarak azaldığını, net ihracat katkısınınsa, kademeli bir şekilde derin negatif seviyeden 2024 birinci çeyrek itibarıyla pozitife döndüğünü görüyoruz.

Öncü göstergelere ve kredi piyasası gelişmelerine baktığımızda talep koşullarındaki normalleşmenin yılın ikinci yarısında da güçlenerek devam edeceğini öngörüyoruz.

Büyüme kompozisyonundaki değişim, beklentilerdeki iyileşme ve talep koşullarının normalleşmesiyle ülkemizin dış dengesi daha sürdürülebilir bir hale gelmektedir.

"CARİ AÇIK GERİLEDİ"

Mayıs 2023’te 57 milyar dolara yükselen 12 aylık cari açık, Mart ayı itibarıyla 30 milyar dolar seviyesine gerilemiştir.

Mayıs ayı dış ticaret verileri de cari işlemler hesabındaki olumlu görünümün devam edeceği sinyalini net bir şekilde vermiştir.

Cari dengedeki iyileşmeyle birlikte finansman ihtiyacı azalırken, ülkemizin yurt dışı finansman kaynaklarına erişimi önemli ölçüde kolaylaşmıştır.

Böylece, küresel finansal koşullardaki sıkılığa rağmen, ülke risk primimizdeki gerilemenin etkisiyle, bankalarımızın ve reel sektörümünün yurt dışı borç çevirme oranları artarken borçlanma maliyetleri azalmıştır.

"TÜRK LİRASINA OLAN YÖNELİM ARTTI"

Son dönemdeyse, dezenflasyon patikasına olan güvenin artması Türk lirası tasarruflara ve finansal varlıklara yönelimi arttırmaktadır.

Özellikle Nisan ayı başından itibaren, Türk Lirası mevduat payındaki artış hızlanmış ve artış bu kez KKM hesaplarındaki çözülmenin yanında, döviz tevdiat hesaplarından kaynaklanmıştır.

Türk Lirası'na artan taleple birlikte, geçen yıl Ağustos ayında yüzde 31 seviyesine gerileyen Türk lirası mevduatların toplam mevduat içerisindeki payı, mayıs sonu itibarıyla yüzde 48 seviyesine ulaşmıştır. Aynı dönemde Kur Korumalı Mevduat bakiyesi tepe noktasından yarı yarıya gerilemiştir.

Yurtdışı yatırımcıların da benzer şekilde Türk lirası varlıklara talebinin arttığını görmekteyiz.

Nisan ayı başından itibaren ülkemize gelen portföy akımları, başta devlet iç borçlanma senetleri olmak üzere 10 milyar doları aşmıştır.

Parasal sıkılaşma yapan birçok ülkede olduğu gibi sermaye akımlarının dezenflasyon ve finansal istikrar amaçlarına uygun bir şekilde yönetilmesini önemsiyoruz.

Son attığımız adımlar ile yurt içi ve yurt dışı kaynaklı Türk lirası varlıklara talebin artması sonucunda ortaya çıkan likiditeyi çeşitli araçlar ile sterilize ederek finansal koşullardaki sıkılığı koruyoruz.

Artan Türk Lirası talebi ile birlikte rezervlerimiz 145 milyar doların üzerine çıkmış ve Merkez Bankamızın net döviz pozisyonu son iki ayda yaklaşık 70 milyar dolar iyileşmiştir.

"REZERVLER TL'YE OLAN GÜVENİ PEKİŞTİRDİ"

Bu durum Türk Lirası varlıklara yönelik pozitif bir döngünün başladığını göstermektedir.

Türk Lirası tasarrufların artması ve yatırımcıların Türk lirası finansal varlıkları tercih etmesi ile birlikte rezervlerimiz artmakta, rezervlerdeki artış Türk lirasına olan güveni pekiştirerek Türk lirası varlıklara geçişin devamını desteklemektedir.

"ENFLASYON HER AY GERİLEYECEK"

Mayıs ayı itibarıyla enflasyon yıllık bazda yüzde 75,5 seviyesinde gerçekleşmiştir. Enflasyonun Mayıs ayında en yüksek seviyesine ulaşacağını sonrasında da düşeceğini daha önceki iletişimlerimizde paylaşmıştık. Dezenflasyon patikamıza göre Haziran ayında başlayarak manşet enflasyon yılın geri kalanında her ay gerileyecektir. Baz etkileri nedeniyle yaz aylarında bu gerileme özellikle belirgin olacaktır. Ancak para politikası duruşumuzu belirlerken bizim takip ettiğimiz gösterge, aylık enflasyonun ana eğilimi olmaya devam edecektir.

Mayıs ayı itibarıyla aylık enflasyonun ana eğiliminin %3 civarında olduğunu tahmin ediyoruz. Enflasyon verilerine daha detaylı baktığımızda, finansal koşullar ile kur gelişmeleri ve beklentilerinin önemli olduğu dayanıklı mal gibi kalemlerde, aylık enflasyonun önemli ölçüde yavaşladığını görüyoruz.

"SIKI PARA POLİTİKASI DURUŞUNU SÜRDÜRECEĞİZ"

Diğer taraftan hizmet enflasyonundaki katılık ve yüksek seyir, enflasyonist baskıları canlı tutmaktadır. Enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğiz.

Sıkı duruşumuz ile birlikte yurt içi talepteki dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerinin iyileşmesiyle ana eğilimin gerileyeceğini öngörüyoruz.

"ENFLASYONDA TEK HANEYE ULAŞACAĞIZ"

Ana eğilimde beklenen bu gerileme ile birlikte enflasyon tahminlerimizi 2024 yılsonu için yüzde 38, 2025 yılsonu için yüzde 14 seviyesinde belirledik.

2026 yılında, tek haneli enflasyona ulaşacağımızı öngörüyoruz.

Bunun uzun bir süreç olacağını biliyor ve aşağı ve yukarı yönlü riskleri değerlendiriyoruz.

"KALICI BOZULMA OLURSA PARA POLİTİKASINI SIKILAŞTIRACAĞIZ"

Özellikle belirtmek isterim ki enflasyon tahminlerimiz yalnızca tahmin değil, para politikası sıkılığını belirlerken kullandığımız ara hedef görevi görmektedir. Bu nedenle enflasyon gerçekleşmelerinin ve beklentilerinin tahmin patikamıza yakınsamasını dikkatle takip etmeye devam edecek ve enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması halinde, para politikası duruşumuzu sıkılaştıracağız.

Merkez Bankası olarak toplumsal refaha en büyük katkımızın fiyat istikrarını tesis etmek olduğunun bilinciyle hareket etmeye devam edeceğiz.

"YEŞİL DÖNÜŞÜME DESTEK VERİYORUZ"

İklim değişikliği uzun süredir gündemde olan ve yakın dönemde etkilerini giderek artan şekilde hissetmeye başladığımız bir gerçek olarak karşımıza çıkıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası olarak yeşil dönüşüme destek veya iklim değişikliği ile mücadele doğrudan görevlerimiz arasında yer almamaktadır.

Ancak iklim değişikliği ve yeşil dönüşümden kaynaklanabilecek çeşitli risk ve yapısal dönüşümlerin, enflasyon ve finansal istikrar üzerindeki etkilerini yakından takip etmekteyiz.

İklim değişikliği, fiziksel riskler yolu ile de ekonomi ve finansal sisteme etki etmektedir.

Dünya Bankası tahminlerine göre, 1980’lerde yıllık 80 milyar dolar düzeyinde olan doğal afet kaynaklı ekonomik kayıplar, iklim değişikliği kaynaklı afetlerin artmasıyla son yıllarda 350 milyar dolar seviyesinin üzerine çıkmıştır.

Doğal afet riskinin artması, tedarik zincirleri ve dolaylı olarak enflasyon üzerinde riskler oluşturmaktadır.

Tedarik zinciri şoklarının enflasyon üzerinde ne kadar büyük etkileri olabildiğini pandemi döneminde gördük.

İklim kaynaklı fiziksel risklerin finansal sistemler tarafından doğru fiyatlanması ve gerekli sigorta piyasalarının geliştirilmesi finansal istikrar için de önemlidir.

Finansal istikrar için iklim kaynaklı riskleri yönetmek kadar azaltmak da önemlidir.

Birleşmiş Milletler tahminlerine göre düşük karbonlu ekonomiye geçiş ve 2050 yılı küresel net sıfır emisyon hedefine ulaşabilmek için, 2030 yılına kadar, yılda en az 5 trilyon dolarlık bir küresel yatırıma ihtiyaç bulunmaktadır. Bu rakam küresel hasılanın yüzde 5’ine eşittir.

Gözden Kaçmasın